
Biobased isolatie
Isoleren met houtvezel, cellulose, vlas of hennep kan je woning comfortabeler en energiezuiniger maken. Het zijn volwaardige isolatiematerialen met ieder hun eigen eigenschappen. De kunst is vooral om het juiste materiaal op de juiste plek toe te passen.
Wat is biobased isolatie?
Biobased isolatiematerialen worden geheel of gedeeltelijk gemaakt van hernieuwbare grondstoffen uit de levende natuur. Denk aan hout, vezelgewassen, stro, gerecycled papier en schapenwol. Veel van deze grondstoffen kunnen opnieuw groeien of zijn reststromen uit de land-, bosbouw of industrie.
Biobased wordt ook wel ecologisch genoemd, maar die termen betekenen niet precies hetzelfde. Biobased zegt vooral iets over de herkomst van de grondstoffen. De uiteindelijke milieuprestatie hangt ook af van de productie, toevoegingen, het transport, de levensduur en wat er na gebruik met het materiaal gebeurt.
Een biobased product is dus niet automatisch volledig natuurlijk, composteerbaar of circulair. Wel biedt het in veel toepassingen een praktisch alternatief voor conventionele isolatie.
Wat zijn de voordelen?
Comfort in de winter
Net als andere isolatiematerialen beperkt biobased isolatie het warmteverlies door dak, gevel of vloer. Hoe goed een product isoleert, wordt bepaald door de warmtegeleiding, de aangebrachte dikte en de kwaliteit van de verwerking.
Biobased isolatie heeft dus niet automatisch een hogere isolatiewaarde. Met de juiste dikte en een goed uitgevoerde opbouw kan het wel gewoon de benodigde isolatieprestatie leveren.
Langer koel in de zomer
Veel biobased isolatiematerialen kunnen relatief veel warmte opslaan. Daardoor dringt warmte op zonnige dagen minder snel door de constructie heen. Vooral bij daken en lichte houtconstructies kan dat bijdragen aan een prettiger zomercomfort.
Dit wordt vaak faseverschuiving genoemd. Daar is geen vast aantal uren aan te koppelen: het resultaat hangt af van de complete constructie, de materiaaldikte, de ligging van het gebouw, de ramen, zonwering en ventilatie.
Omgaan met vocht
Materialen zoals houtvezel, cellulose, vlas en hennep kunnen tijdelijk vocht opnemen en later weer afgeven. Binnen een goed ontworpen dampopen of capillair actieve constructie helpt dat om vocht te verdelen en de constructie te laten drogen.
Dat betekent niet dat vochtproblemen vanzelf verdwijnen. Lekkages, optrekkend vocht en verkeerde aansluitingen moeten eerst worden opgelost. Ook blijft ventilatie nodig voor een goede binnenlucht. Biobased isolatie kan veel, maar zet zelf geen raam open.
Hernieuw bare grondstoffen
Hout en vezelgewassen nemen tijdens hun groei CO₂ op. Wanneer ze langdurig in een gebouw worden toegepast, blijft een deel daarvan in het materiaal opgeslagen.
Daarnaast worden voor sommige isolatiematerialen reststromen gebruikt, zoals houtvezels uit de houtverwerkende industrie of oud papier voor cellulose. Hoe groot het milieuvoordeel precies is, verschilt per product en productieketen.
Prettig te verwerken
Veel biobased isolatiematerialen zijn flexibel, goed op maat te maken en prettig tussen houten regels of balken aan te brengen. Dat maakt ze geschikt voor zowel nieuwbouw als renovatie.
Ook natuurlijke vezels kunnen stof veroorzaken of hulpstoffen bevatten. Volg daarom altijd de verwerkingsvoorschriften en gebruik de voorgeschreven beschermingsmiddelen. Natuurlijk materiaal is nog steeds bouwmateriaal.
Voorbeelden van biobased bouwmaterialen
Er is inmiddels behoorlijk wat te kiezen:
-
Houtvezel: verkrijgbaar als flexibele isolatie, harde platen en inblaasvezels. Breed toepasbaar in daken, gevels, wanden en vloeren.
-
Cellulose: gemaakt van gerecycled papier en meestal ingeblazen in een gesloten constructie.
-
Vlas: flexibele isolatie van vlasvezels, geschikt voor onder andere daken, wanden en houten constructies.
-
Hennep: verkrijgbaar als flexibele mat of plaat en goed te verwerken tussen regels en balken.
-
Stro: toepasbaar als baal, paneel of onderdeel van een prefab bouwsysteem.
-
Kurk: beschikbaar als plaat of granulaat en bruikbaar voor thermische en akoestische toepassingen.
-
Schapenwol: kan veel vocht opnemen en wordt vooral gebruikt in specifieke renovatie- en interieurbouwtoepassingen.
-
Katoen: vaak gemaakt van reststromen uit de textielindustrie.
-
Miscanthus: een snelgroeiend vezelgewas dat steeds vaker als grondstof voor bouwproducten wordt gebruikt.
Niet ieder materiaal past in iedere constructie. De vorm, dichtheid, isolatiewaarde en vochttechnische eigenschappen moeten aansluiten op de toepassing.
Waar kun je biobased isolatie toepassen?
Biobased materialen zijn onder meer geschikt voor:
-
dak- en zoldervloerisolatie;
-
gevelisolatie aan de binnen- of buitenzijde;
-
houtskeletbouw en prefab elementen;
-
isolatie van houten vloeren;
-
tussenvloeren en binnenwanden;
-
het vullen van bestaande holle ruimtes.
Waar je het beste begint, verschilt per woning. Het dak kan een logische eerste stap zijn, maar bij een koude vloer of ongeïsoleerde gevel kan een andere maatregel meer comfort opleveren. Kijk daarom naar de bestaande constructie, het warmteverlies, eventuele vochtproblemen en werkzaamheden die toch al gepland staan.
Hoe ziet het met brandveiligheid?
Veel biobased grondstoffen zijn van nature brandbaar. Dat betekent niet dat je er niet brandveilig mee kunt bouwen.
De brandveiligheid wordt bepaald door het toegepaste product én de complete constructie. Denk aan plaatmateriaal, bekleding, bevestiging, naden en aansluitingen. Sommige isolatiematerialen bevatten brandvertragende toevoegingen en systemen worden als complete opbouw getest.
Controleer daarom altijd de brandclassificatie en de voorschriften voor de beoogde toepassing. Een losse materiaalnaam vertelt niet het hele verhaal.
Subsidie voor biobased isolatie
Voor woningeigenaren kan via de ISDE een extra bonus gelden wanneer goedgekeurd biobased isolatiemateriaal wordt toegepast. De hoogte van de bonus verschilt per isolatiemaatregel.
Niet ieder materiaal van hout, vlas of hennep komt automatisch in aanmerking. Het gekozen product moet op de actuele meldcodelijst van RVO staan en aan de overige subsidievoorwaarden voldoen. Voor de beoordeling kijkt RVO onder andere naar de milieukostenindicator van het product. Controleer daarom vóór bestelling de actuele meldcodelijst van RVO.
De subsidie is mooi meegenomen. Het materiaal moet vooral technisch bij de constructie passen.
Welk materiaal kies je?
Er bestaat geen biobased isolatiemateriaal dat overal de beste keuze is. Let bij het vergelijken op:
-
de toepassing: dak, wand, gevel of vloer;
-
de gewenste isolatiewaarde en beschikbare dikte;
-
de vochttechnische eigenschappen;
-
het zomercomfort en de warmteopslag;
-
de brandclassificatie;
-
de manier van verwerken;
-
de benodigde folies, bevestiging en afwerking;
-
de beschikbaarheid en totale systeemkosten.
Bij BouwGezond vind je biobased isolatiematerialen voor daken, gevels, wanden en vloeren, grotendeels direct uit voorraad leverbaar.
Bekijk ons assortiment of vraag een offerte aan voor jouw project.